سرپرسى سايكس ( مترجم : سيد محمد تقى فخر داعى گيلانى )
475
تاريخ ايران ( فارسى )
لشگركشى به كار برد . قيام دوست محمد خان پس از اخراج قطعى محمود از كابل محمد عظيم برادر فاتح خان به سمت وزارت يك امير سادوزائى آلت دست ، حكمرانى مينمود . پس از مرگ او برادرش دوست محمد خان كه فرزند يك زن قزلباش و از نژاد پست بود بتدريج ثابت نمود كه قوىترين عضو اين خانواده است . چنان كه اين قضيه تقريبا بطور ثابت در افغانستان جريان دارد برادران او خونينترين دشمنان او بودند ، بخصوص سلطان محمد كه پس از عدم موفقيت در محاصرهء كابل شهر پيشاور را بعنوان حوزهء پادشاهى سيك گرفت . با وجود تغييرات و تبدلات زياد باز دوست محمد خان در سال 1826 كابل را بلا منازع به تصرف درآورده بود . در طى هشت سال بعد او در حال نسبة صلحجويانه و با آرامشى حكمرانى مينمود . در اين مدت او نهتنها در تشييد مبانى حكومت خود بذل مساعى مينمود بلكه در ترقى فرهنگ ناقص و محدود خود نيز قدمهائى برداشت . در سال 1834 شاه شجاع پس از اينكه از حكومت هند مبلغى از مستمرى خود بعنوان مساعده گرفت براى بدست آوردن امارت و سلطنت مجدد كوشش مأيوسانه نمود . او كوهندل خان برادر دوست محمد را شكست داد و قندهار را محاصره نمود ولى بالاخره بوسيلهء قشونى كه خود دوست محمد شخصا فرماندهى آن را بر عهده داشت حملاتش دفع گرديد . ميسيون برنزا « 1 » در سال 1836 ميلادى لرداوكلند فرمانفرماى كل هندوستان الكساندر برنز را برياست يك ميسيون تجارتى به كابل روانه ساخت . دوست محمد خان كه اين شخص را در يك سفرى در چهار سال قبل ملاقات كرده بود با گرمى پذيرفت . امير مايل بود كه پيشاور را در مشرق و هرات را در مغرب دوباره به قلمرو خود ملحق نمايد و اميدوار بود كه بوسيلهء اتحاد با بريتانيا بتواند لااقل يكى از اين دو ناحيه را بدست آورد . به زودى پس از رسيدن برنز يك نمايندهء بازرگانى بنام كاپيتان ويتكاويچ به
--> ( 1 ) - Burnes